ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਰਾਂ ਬਾਰੇ:
੧. ਸ਼ਨੀਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਵਗ੍ਰਹਿ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ‘ਨਾਲ ਤੀਰਥਮ’ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
੨. ਸ਼ਨੀਚਰਾ ਮੰਦਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਨੀਚਰਾ ਮੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸ਼ਨੀਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਇੱਕ ਉਲਕਾਪਿੰਡ (Meteorite) ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਠੀਕ ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
2.png)
੩. ਬੰਨੰਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਨੀ ਖੇਤਰ, ਕਰਨਾਟਕ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਖੰਡ (ਸਿੰਗਲ ਪੱਥਰ ਦੀ) ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਦੋ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚਬੂਤਰੇ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਉਡੁਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ‘ਤੈਲਾਭਿਸ਼ੇਕ’ (ਤੇਲ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.png)
੪. ਯੇਰਦਾਨੂਰ ਸ਼ਨੀ ਮੰਦਰ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ 2 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਤਰਾਸ਼ੀ ਗਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਦੀ 20 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਕੱਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹੀ ਕਰੀਬ 9 ਟਨ ਹੈ। ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
1.png)
੫. ਸ਼ਨੀ ਸ਼ਿੰਗਣਾਪੁਰ ਮੰਦਰ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਨੀ ਸ਼ਿੰਗਣਾਪੁਰ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਛੱਤ ਜਾਂ ਕੰਧਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ 5 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਕਾਲੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਸੋਨਾਈ’ ਨਾਮਕ ਚਬੂਤਰੇ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਪੱਥਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀਆ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੱਥਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।
੬. ਸ਼ਨੀ ਧਾਮ ਮੰਦਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਸ਼ਨੀ ਧਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਟਾਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ 21 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
