ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਤਰੀਕੇ

ਜਦੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਸੂੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਰੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਤੌਰ ਮਾਪੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਸ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਸਰਦਾਰ ਘਰੇਲੂ ਤਰੀਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਸਾਨ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ

• ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜਾ: ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਸੂਤੀ (Cotton) ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਨਿਚੋੜ ਲਓ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚਬਾਉਣ ਲਈ ਦਿਓ। ਠੰਢਕ ਨਾਲ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

• ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਮਾਲਿਸ਼: ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਲਓ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸਾਫ਼ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਸੂੜਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਲਕਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਹ ਦਬਾਅ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

• ਠੰਢੇ ਟੀਥਰ (Cold Teethers): ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਵਧੀਆ ਕੁਆਲਿਟੀ (BPA-Free) ਦੇ ਸਿਲੀਕੋਨ ਟੀਥਰਾਂ ਨੂੰ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ: ਟੀਥਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ (ਬਰਫ਼ ਵਾਲੇ ਖਾਨੇ) ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤ ਚੀਜ਼ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਸੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

• ਠੰਢਾ ਭੋਜਨ (6 ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ): ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਠੋਸ ਆਹਾਰ (Solid food) ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਠੰਢੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪਿਊਰੀ, ਠੰਢਾ ਦਹੀਂ, ਜਾਂ ਫਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਠੰਢਾ ਖੀਰਾ ਅਤੇ ਗਾਜਰ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚਬਾਉਣ ਲਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬੱਚੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਾ ਫਸੇ।

• ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ: ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਹੁਤ ਲਾਰ (Drool) ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਰਮ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂੰਝਦੇ ਰਹੋ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਠੋਡੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਾਲ ਰੈਸ਼ (Rash) ਨਾ ਬਣਨ।

ਬੱਚੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਓ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਿਓ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਦਰਦ ਕਾਰਨ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ:

• ਉਸਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰੋ।

• ਉਸਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡੋ।

• ਉਸਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਓ ਜਾਂ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।

ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਦਸਤ (Diarrhea) ਲੱਗਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਦਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਖੁਜਲੀ ਕਾਰਨ ਗੰਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ (Pediatrician) ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ:

• 101°F (38.3°C) ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ।

• ਉਲਟੀਆਂ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸਤ ਲੱਗ ਜਾਣ।

• ਬੱਚਾ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਨੋਟ: ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਜਾਂ ਹੋਮਿਓਪੈਥਿਕ ਦਵਾਈਆਂ) ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾ ਦਿਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।