ਓਵਰਥਿੰਕਿੰਗ ਜਾਂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਚਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਥਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਾਡੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਅਣਜਾਣ ਡਰ ਕਾਰਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਇਸ ਚੱਕਰਵਿਊ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ‘ਮਾਈਂਡਫੁਲਨੈੱਸ’ (Mindfulness) ਯਾਨੀ ਵਰਤਮਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਿਊਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਦਿਮਾਗ ਫਾਲਤੂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਭਟਕੇ, ਤਾਂ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਮੌਜੂਦਾ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ‘ਵਰੀ ਟਾਈਮ’ (Worry Time) ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 15-20 ਮਿੰਟ ਸੋਚਣ ਲਈ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝਿਆ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਵੀ ਮਨ ਦਾ ਬੋਝ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ, ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹਾਰਮੋਨਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਚਾਰ ਹਨ, ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਮਾਹਿਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
