ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਜੰਗ: ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ‘ਚ 1500 ਜਹਾਜ਼ ਫਸੇ, ਟਰੰਪ ਦੀ ਆਖਰੀ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ (8 ਮਈ 2026): ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਅਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ (Ceasefire) ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਕਈ ਰਣਨੀਤਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਬੰਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਲਦੀ ‘ਡੀਲ’ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਨਾ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਹਮਲੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1500 ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਫਸ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦੌਰਾਨ ਹਮਲਾ?

7 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ—USS Truxtun, USS Rafael Peralta, ਅਤੇ USS Mason—’ਤੇ ਈਰਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਮ ਟਾਪੂ (Qeshm Island) ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਕਮਾਂਡ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਤੇ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੈਂਟਾਗਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਮਲੇ ‘ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ’ (Self-Defense) ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰਵੱਈਆ: “ਡੀਲ ਕਰੋ ਜਾਂ ਤਬਾਹੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ”

ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ:

“ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ‘ਡੀਲ’ ਸਾਈਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲੇ ਕਰਾਂਗੇ। ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਬੈਠਾਂਗੇ।”

ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨੇ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ‘ਚ ਮਹਾ-ਜਾਮ: 1500 ਜਹਾਜ਼ ਫਸੇ

ਇਸ ਜੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੰਸਥਾ (IMO) ਅਨੁਸਾਰ:

• ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਾਮ: ਲਗਭਗ 1500 ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 20,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

• ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 20% ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।

• ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਅਸਰ: ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤਾ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਉਮੀਦ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੇਤਰੀ ਜੰਗ ਦੀ ਗਵਾਹ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।